Thức ăn quý vị ăn vào không chỉ cung cấp năng lượng. Khi thức ăn di chuyển qua hệ tiêu hóa, nó ảnh hưởng đến khả năng của đại tràng — tức ruột già — trong việc hấp thụ nước và đưa chất thải ra khỏi cơ thể. Những lựa chọn hằng ngày về ăn uống, nước và vận động có ảnh hưởng thật sự đến việc ruột của quý vị hoạt động thoải mái và đều đặn đến mức nào.
Chế độ ăn có liên quan chặt chẽ đến một số bệnh lý thường gặp ở đại tràng, bao gồm táo bón, trĩ và bệnh túi thừa. Thức ăn đơn thuần không gây ra cũng không chữa khỏi những vấn đề này, nhưng một chế độ ăn hợp lý có thể làm dịu triệu chứng và giảm nguy cơ biến chứng.
Vì sao chất xơ quan trọng
Chất xơ là phần trong thực phẩm có nguồn gốc thực vật mà cơ thể không thể tiêu hóa hoàn toàn. Chất xơ làm tăng khối lượng phân và giữ nước, giúp phân mềm hơn và dễ đi ngoài hơn. Rau, trái cây, các loại đậu, đậu lăng và ngũ cốc nguyên hạt là những nguồn chất xơ đáng tin cậy.
Ăn đủ chất xơ giúp duy trì thói quen đi ngoài đều đặn và giảm rặn. Ít rặn hơn nghĩa là ít áp lực hơn lên các tĩnh mạch ở trực tràng, giúp phòng ngừa các đợt bùng phát trĩ, và chế độ ăn giàu chất xơ dường như cũng có lợi cho người bị bệnh túi thừa đại tràng. Hãy tăng chất xơ từ từ và uống nhiều nước, vì tăng đột ngột có thể gây đầy hơi và chướng bụng tạm thời.
Những thói quen giúp đại tràng khỏe mạnh
Ngoài chất xơ, một số thói quen hằng ngày cũng bảo vệ đại tràng. Uống nước đều đặn trong ngày giúp phân mềm. Vận động thể chất thường xuyên, dù chỉ là đi bộ mỗi ngày, giúp ruột hoạt động đúng nhịp. Giữ cân nặng hợp lý, hạn chế thịt đỏ và thịt chế biến sẵn, và không hút thuốc cũng giúp giảm gánh nặng cho hệ tiêu hóa.
Một số quy tắc ăn uống cũ đã không còn đứng vững. Trước đây, người bị bệnh túi thừa đại tràng được khuyên tránh quả hạch, bắp và các loại hạt, nhưng với hầu hết mọi người, hạn chế đó nay không còn được xem là cần thiết. Đội ngũ chăm sóc của quý vị có thể giúp quý vị xác định điều gì áp dụng cho trường hợp của mình.
Khi chế độ ăn đơn thuần là chưa đủ
Những thay đổi trong chế độ ăn cần vài tuần mới thấy rõ tác dụng, và không thể giải quyết mọi vấn đề. Nếu táo bón, tiêu chảy, chướng bụng hoặc khó chịu ở bụng vẫn tiếp diễn dù đã có thói quen tốt hơn, việc thăm khám có thể giúp tìm nguyên nhân gốc rễ. Tùy theo triệu chứng của quý vị, bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa có thể đề nghị xét nghiệm máu hoặc phân, hoặc quan sát trực tiếp đại tràng bằng nội soi đại tràng.
Khi nào nên trao đổi với bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa
Hãy đặt hẹn khám nếu quý vị thấy máu trong phân, phân đen hoặc như hắc ín, sụt cân không chủ ý, đau kéo dài, hoặc thay đổi kéo dài trong thói quen đi ngoài. Những triệu chứng đó cần được thăm khám thay vì tự thử điều chỉnh chế độ ăn. Quý vị cũng nên trao đổi với đội ngũ chăm sóc về kế hoạch tầm soát ung thư đại tràng, vì tầm soát có thể phát hiện vấn đề từ rất lâu trước khi triệu chứng xuất hiện.
Có thắc mắc về việc chăm sóc của quý vị?
Trang này là kiến thức chung, không phải lời khuyên y khoa cho riêng cá nhân. Đội ngũ chăm sóc của quý vị luôn sẵn lòng trao đổi về ý nghĩa của thông tin này đối với quý vị.