Sỏi mật là những khối vật chất cứng, thường hình thành từ cholesterol, phát triển trong túi mật — một túi nhỏ nằm dưới gan, chứa mật để giúp tiêu hóa chất béo. Sỏi mật rất phổ biến, và nhiều người mang sỏi trong nhiều năm mà không hề hay biết.
Sỏi trở thành vấn đề khi một viên làm tắc dòng chảy của mật, gây đau hoặc viêm. Sỏi mật thường gặp hơn khi tuổi cao, ở phụ nữ, trong thai kỳ, và ở người béo phì hoặc sau khi sụt cân nhanh.
Các triệu chứng thường gặp
Triệu chứng kinh điển là cơn đau liên tục ở vùng bụng trên bên phải hoặc giữa bụng trên, thường sau bữa ăn nhiều hoặc nhiều dầu mỡ, đôi khi lan ra sau lưng hoặc lên bả vai phải. Cơn đau có thể kéo dài từ ba mươi phút đến vài giờ và có thể kèm buồn nôn hoặc nôn. Sốt, ớn lạnh, hoặc vàng da và mắt (vàng da) gợi ý ống mật bị tắc hoặc nhiễm trùng và cần được chăm sóc khẩn cấp.
Chẩn đoán sỏi mật bằng cách nào
Siêu âm bụng thường là xét nghiệm đầu tiên; không gây đau và cho thấy rõ hầu hết sỏi trong túi mật. Xét nghiệm máu giúp tìm dấu hiệu viêm, nhiễm trùng hoặc tắc ống mật. Khi nghi ngờ có sỏi nằm ngay trong ống mật, bác sĩ có thể đề nghị chụp thêm hình ảnh — như chụp cộng hưởng từ đường mật hoặc siêu âm nội soi.
Các phương pháp điều trị
Sỏi mật phát hiện tình cờ và không gây triệu chứng thường không cần điều trị. Với sỏi gây ra các cơn đau, phương pháp điều trị tiêu chuẩn là phẫu thuật cắt túi mật, thường thực hiện qua các vết mổ nhỏ; cơ thể vẫn tiêu hóa thức ăn tốt khi không còn túi mật. Sỏi kẹt trong ống mật thường có thể được lấy ra mà không cần phẫu thuật, bằng một thủ thuật nội soi gọi là ERCP.
Khi nào cần đến gặp bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa
Hãy đặt lịch khám nếu quý vị có những cơn đau vùng bụng trên lặp đi lặp lại sau bữa ăn, nhất là kèm buồn nôn. Hãy đi cấp cứu nếu cơn đau không dịu sau vài giờ, hoặc đau kèm sốt, ớn lạnh, nôn kéo dài hoặc vàng da — đây có thể là dấu hiệu của ống mật bị tắc, túi mật nhiễm trùng hoặc viêm tụy.
Tờ thông tin mang về
Phiên bản để in từ phòng khám của chúng tôi đang được chuẩn bị. Trong lúc chờ, trang này có cùng thông tin — hoặc quý vị có thể hỏi tại quầy lễ tân.
Có thắc mắc về việc chăm sóc của quý vị?
Trang này là kiến thức chung, không phải lời khuyên y khoa cho riêng cá nhân. Đội ngũ chăm sóc của quý vị luôn sẵn lòng trao đổi về ý nghĩa của thông tin này đối với quý vị.
