Bệnh trào ngược dạ dày thực quản, hay GERD, là tình trạng các chất trong dạ dày trào lên thực quản — ống dẫn thức ăn từ miệng xuống dạ dày — thường xuyên đến mức gây ra triệu chứng hoặc tổn thương. Một vòng cơ ở đầu dưới thực quản bình thường hoạt động như cánh cửa một chiều; khi nó yếu đi hoặc giãn ra không đúng lúc, axit có thể trào ngược lên trên.
Thỉnh thoảng bị ợ nóng sau một bữa ăn thịnh soạn là chuyện thường gặp và không giống với GERD. Chẩn đoán này chỉ đặt ra khi trào ngược xảy ra thường xuyên, dai dẳng, hoặc bắt đầu gây kích ứng niêm mạc thực quản.
Các triệu chứng thường gặp
Ợ nóng, cảm giác nóng rát sau xương ức, là triệu chứng dễ nhận biết nhất, cùng với ợ trớ, cảm giác dịch chua hoặc thức ăn trào lên cổ họng hoặc miệng. Triệu chứng thường nặng hơn sau bữa ăn, khi cúi người, hoặc khi nằm vào ban đêm.
GERD cũng có thể biểu hiện theo những cách kín đáo hơn, bao gồm ho dai dẳng, khàn tiếng, đau họng vào buổi sáng, khó nuốt, hoặc cảm giác có khối vướng trong cổ họng.
Cách chẩn đoán
Khi triệu chứng điển hình, bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa có thể bắt đầu bằng thay đổi lối sống và thuốc giảm axit, và đáp ứng tốt với điều trị giúp củng cố chẩn đoán. Nếu triệu chứng kéo dài, cứ tái diễn, hoặc kèm các dấu hiệu cảnh báo, nội soi đường tiêu hóa trên cho phép bác sĩ quan sát trực tiếp thực quản và kiểm tra tình trạng kích ứng hoặc các thay đổi khác. Khi bệnh cảnh chưa rõ ràng, còn có các xét nghiệm chuyên sâu đo mức tiếp xúc axit hoặc chức năng cơ thực quản.
Điều trị và kiểm soát
Thói quen hằng ngày tạo ra khác biệt thật sự: ăn bữa nhỏ hơn, ăn tối xong vài giờ trước khi đi ngủ, nâng cao đầu giường, hạn chế những thức ăn dễ gây triệu chứng cho riêng mình — như đồ chiên, rượu bia và caffeine —, đạt cân nặng hợp lý và không hút thuốc.
Thuốc giảm axit giúp giảm triệu chứng cho nhiều người và có nhiều nhóm với nhiều hàm lượng khác nhau. GERD kéo dài hoặc khó kiểm soát cần được bác sĩ chuyên khoa theo dõi, vì nhiều năm tiếp xúc với axit có thể làm biến đổi niêm mạc thực quản — tình trạng gọi là thực quản Barrett, cần theo dõi định kỳ. Với những bệnh nhân được chọn lọc kỹ, các thủ thuật gia cố hàng rào chống trào ngược cũng là một lựa chọn.
Khi nào nên trao đổi với bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa
Hãy trao đổi với bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa nếu ợ nóng xảy ra hơn vài lần mỗi tuần, quay lại mỗi khi ngừng thuốc, hoặc đã kéo dài nhiều năm mà chưa được đánh giá lại. Hãy đi khám sớm nếu khó nuốt, thức ăn bị mắc nghẹn, nôn nhiều lần, phân đen, hoặc sụt cân không chủ ý. Đau ngực luôn cần được đánh giá khẩn cấp để loại trừ vấn đề tim mạch trước tiên.
Tờ thông tin mang về
Phiên bản để in từ phòng khám của chúng tôi đang được chuẩn bị. Trong lúc chờ, trang này có cùng thông tin — hoặc quý vị có thể hỏi tại quầy lễ tân.
Có thắc mắc về việc chăm sóc của quý vị?
Trang này là kiến thức chung, không phải lời khuyên y khoa cho riêng cá nhân. Đội ngũ chăm sóc của quý vị luôn sẵn lòng trao đổi về ý nghĩa của thông tin này đối với quý vị.