Hội chứng ruột kích thích, thường viết tắt là IBS, là một rối loạn lâu dài về cách hoạt động của ruột chứ không phải một bệnh gây tổn thương ruột. Trong IBS, ruột nhạy cảm một cách bất thường, và các cơn co thắt cơ đẩy chất chứa trong ruột đi tới có thể mất nhịp. Khi hậu quả chính là đi ngoài phân lỏng hoặc phân nước thường xuyên, tình trạng này được gọi là hội chứng ruột kích thích thể tiêu chảy, hay IBS-D.
IBS-D có thể gây xáo trộn cuộc sống và đôi khi khiến quý vị ngại ngùng. Tuy nhiên, nó không làm tổn thương ruột và không dẫn đến ung thư. Với chẩn đoán chính xác và một kế hoạch riêng cho từng người, hầu hết mọi người kiểm soát triệu chứng tốt hơn hẳn.
Các triệu chứng thường gặp
Các triệu chứng cốt lõi là đau bụng hoặc đau quặn bụng liên quan đến việc đi ngoài, kèm theo phân lỏng xảy ra thường xuyên hơn bình thường. Nhiều người cũng thấy chướng bụng, đầy hơi, có chất nhầy trong phân, hoặc những cơn mót đi ngoài đột ngột khiến khó trì hoãn việc vào nhà vệ sinh.
Triệu chứng thường lúc có lúc không, và căng thẳng, một số loại thức ăn hoặc ngủ kém có thể làm chúng bùng lên. Chảy máu, sốt, sụt cân, hoặc triệu chứng làm quý vị thức giấc ban đêm không phải là biểu hiện điển hình của IBS và luôn cần được báo cho đội ngũ chăm sóc của quý vị.
Cách chẩn đoán IBS-D
Không có xét nghiệm đơn lẻ nào khẳng định được IBS. Bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa của quý vị bắt đầu bằng việc xem xét kỹ triệu chứng và bệnh sử, sau đó khám thực thể. Xét nghiệm máu và phân thường được chỉ định để loại trừ những bệnh có biểu hiện tương tự, như bệnh celiac, nhiễm trùng hoặc bệnh viêm ruột. Tùy theo tuổi và các yếu tố nguy cơ của quý vị, có thể được khuyên nội soi đại tràng để chắc chắn không có nguyên nhân nào khác giải thích các triệu chứng.
Điều trị và kiểm soát
Việc chăm sóc thường bắt đầu bằng các biện pháp hằng ngày: nhận biết những thức ăn gây khởi phát triệu chứng, ăn đúng giờ, hạn chế caffeine và rượu bia, và tìm những cách khả thi để kiểm soát căng thẳng. Một số người cải thiện nhờ một kế hoạch ăn uống có cấu trúc, chẳng hạn chế độ ăn ít một số loại carbohydrate dễ lên men, tốt nhất nên thực hiện dưới sự hướng dẫn của chuyên gia.
Khi các biện pháp về lối sống chưa đủ, thuốc có thể làm dịu cơn đau quặn, giảm tiêu chảy, hoặc tác động lên sự liên lạc giữa ruột và não. Không có một đơn thuốc chung cho tất cả mọi người, vì vậy bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa sẽ chọn phương án phù hợp với kiểu triệu chứng của quý vị và điều chỉnh dần theo thời gian.
Khi nào nên trao đổi với bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa
Hãy đi khám bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa nếu tiêu chảy hoặc đau bụng cứ tái đi tái lại, cản trở công việc hay những chuyến đi của quý vị, hoặc đơn giản là khiến quý vị lo lắng. Hãy đi khám sớm nếu quý vị thấy máu trong phân, sụt cân không rõ nguyên nhân hoặc sốt, hoặc nếu gia đình quý vị có người bị ung thư đại tràng, bệnh celiac hoặc bệnh viêm ruột. Một chẩn đoán chắc chắn là bước đầu tiên hướng tới sự nhẹ nhõm.
Có thắc mắc về việc chăm sóc của quý vị?
Trang này là kiến thức chung, không phải lời khuyên y khoa cho riêng cá nhân. Đội ngũ chăm sóc của quý vị luôn sẵn lòng trao đổi về ý nghĩa của thông tin này đối với quý vị.