Thuốc kháng viêm không steroid, gọi tắt là NSAID, là thành phần quen thuộc trong hầu hết các tủ thuốc gia đình. Mọi người dùng chúng để giảm đau đầu, đau do viêm khớp, đau nhức cơ và hạ sốt. Chúng có hiệu quả với nhiều loại khó chịu, nhưng có thể gây hại cho dạ dày, nhất là khi dùng thường xuyên hoặc ở liều cao. Hiểu vì sao điều đó xảy ra có thể giúp quý vị dùng thuốc an toàn hơn.
Thuốc NSAID là gì và hoạt động như thế nào
Các thuốc NSAID thường gặp gồm ibuprofen, naproxen và aspirin, tất cả đều mua được không cần toa. Chúng giảm đau và giảm sưng bằng cách ức chế một số enzym mà cơ thể dùng để tạo ra phản ứng viêm. Điểm bất lợi là chính những enzym đó cũng giúp dạ dày duy trì lớp niêm mạc bảo vệ bên trong. Khi thuốc NSAID làm giảm lớp bảo vệ ấy, axit dạ dày có thể bắt đầu kích ứng những mô mà bình thường nó không gây hại.
Chúng có thể ảnh hưởng đến dạ dày như thế nào
Với hầu hết mọi người, thỉnh thoảng dùng một liều sẽ không gây vấn đề gì. Tuy nhiên, khi dùng thường xuyên hoặc ở liều cao, thuốc NSAID có thể gây ợ nóng, khó tiêu, buồn nôn và đau dạ dày. Theo thời gian, chúng có thể góp phần gây viêm dạ dày, tức tình trạng viêm của niêm mạc dạ dày, và gây loét có thể chảy máu.
Một số người có nguy cơ cao hơn những người khác, bao gồm người cao tuổi, người có tiền sử loét, người đang dùng thuốc chống đông máu hoặc corticoid, và người phải dùng thuốc NSAID mỗi ngày vì đau mạn tính. Uống rượu bia thường xuyên cũng làm tăng thêm nguy cơ.
Các dấu hiệu cảnh báo cần được xem trọng
Hãy ngừng thuốc và tìm tư vấn y tế nếu quý vị nhận thấy đau dạ dày không dứt, phân đen hoặc giống hắc ín, nôn ra máu hoặc chất nôn trông như bã cà phê, hoặc khó tiêu cứ tái đi tái lại. Đây có thể là dấu hiệu của chảy máu hoặc loét, và cần được đánh giá kịp thời. Ngay cả những triệu chứng nhẹ hơn cũng nên được báo cho đội ngũ chăm sóc của quý vị nếu chúng kéo dài.
Dùng thuốc giảm đau một cách an toàn
Một vài thói quen có thể giảm rủi ro đáng kể. Hãy uống thuốc NSAID cùng với thức ăn, dùng liều thấp nhất đủ để giảm triệu chứng, và dùng trong thời gian ngắn nhất mà quý vị cần. Hãy đọc kỹ nhãn trước khi kết hợp các sản phẩm, vì một số thuốc trị cảm cúm cũng chứa một loại NSAID.
Nếu quý vị thấy mình phải dùng những thuốc này gần như mỗi ngày, hãy trao đổi với đội ngũ chăm sóc về các cách khác để kiểm soát cơn đau; với một số bệnh nhân, bác sĩ cũng có thể khuyên dùng thêm một loại thuốc bảo vệ dạ dày. Và nếu xuất hiện các triệu chứng ở dạ dày, bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa có thể đánh giá và giúp quý vị tìm ra cách vừa giảm đau vừa bảo vệ sức khỏe tiêu hóa.